KPI - czym są kluczowe wskaźniki efektywności? Definicja
Tekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia
KPI służą do sprawdzania efektywności nie tylko pracowników, ale również realizacji zamierzonych celów przedsiębiorstwa oraz sprawdzenia, czy przyjęta strategia rozwoju jest odpowiednia. Wielu osobom kojarzy się z tzw. wyścigiem szczurów, zuchwałym przełożonym i zwolnieniami. Jest w tym odrobina prawdy, ale nie można zapominać o drugiej stronie medalu i korzyściach ze stosowania KPI przy realizacji projektów biznesowych. Dowiedz się więcej z naszego artykułu, w którym staramy się przybliżyć.
KPI - definicja i zastosowanie
Akronim KPI jest skrótem od angielskiego terminu key performance indicators, który można przetłumaczyć jako kluczowe wskaźniki efektywności lub wskaźniki wydajności. Jest to, jak sama nazwa wskazuje, miara wyrażana zwykle w procentach, służąca jako narzędzie oceny poziomu wykonania procesu, która jest powiązana z taktyką, którą należy zastosować, aby osiągnąć cel. Dzięki zestawowi wskaźników KPI możemy ocenić aktualną kondycję organizacji w odniesieniu do konkretnego obszaru i podjąć działania optymalizacyjne.
Główne zalety stosowania wskaźników KPI
Nieustanne kontrolowanie rozwoju za pomocą tych wskaźników pozwala nie tylko zaspokajać ciekawość menadżerów, ale również na szczegółową analizę procesów i szybkie podejmowanie decyzji, co w efekcie pomaga w realizacji celu. To bardzo elastyczne narzędzie, które ułatwia m.in. adaptację biznesu do ciągłych zmian na rynku, konkurencji, klientów, nowych możliwości itp.
Dobrze dobrane KPI pozwalają motywować pracowników i zespoły do osiągania wyznaczonych wcześniej celów operacyjnych. Dodatkowo, jeśli te informacje zostaną udostępnione, a ich uwagi, a nawet decyzje będą uwzględniane, pozwolisz im poczuć się zaangażowanymi w proces i taktykę.
Jak wyznaczyć kluczowe wskaźniki efektywności?
KPI powinny być definiowane na podstawie dwóch elementów - celów oraz kluczowych danych, które możemy uzyskać. Powiedzielibyśmy wtedy, że KPI są punktem pośrednim między nimi, sposobem przekazywania surowych danych zespołowi i menadżerom tak, aby były łatwo zrozumiałe, analizowane i dostarczały wiedzy w odniesieniu do celów strategicznych.
Aby wyznaczyć KPI pomiaru, należy jasno określić:
- Jakie są cele strategii?
- Jaka strategia została zdefiniowana?
- Jakie taktyki/działania zostaną opracowane?
- Jakie dane/wyniki ilościowe i jakościowe można uzyskać z tych działań?
Dlatego, gdy mamy już założone cele i wiemy, co możemy zmierzyć, przejdźmy do ustalenia wskaźników KPI za pomocą modelu SMART, który pomoże uczynić je mierzalnymi, możliwymi i skutecznymi. Model składa się z proponowanych wskaźników KPI, które muszą być:
- konkretne;
- mierzalne;
- możliwe do osiągnięcia;
- ograniczone w czasie.
Rodzaje i przykłady KPI
Istnieją KPI, które wspierają osiąganie celów w różnych dziedzinach biznesu.
KPI w logistyce:
- obrót zapasów surowców;
- brak na stanie surowca;
- obrót zapasami produktów;
- produkt niedostępny;
- średni koszt na zamówienie zakupu surowca;
- czas realizacji;
- marża między kosztem surowców a całkowitą sprzedażą;
- średni termin płatności;
- terminy;
- błędy rozliczeniowe
- średni jednostkowy koszt transportu;
- koszt transportu ponad sprzedaż;
- koszt za kilometr;
- dostawy na czas.
KPI sprzedaży:
- poziom rozliczeń;
- średni zwrot ze sprzedaży;
- rentowność i marża każdego produktu;
- udział w rynku;
- pozycjonowanie na rynku;
- rotacja zapasów;
- stawka lojalnościowa;
- roszczenia;
- zwroty;
- wizyty klientów;
- rozmowy telefoniczne;
- obsługa klienta;
- wielkość zakupów na klienta;
- nowi a powracający klienci;
- współczynniki przeliczeniowe;
- koszt konwersji.
Finansowe KPI:
- marża zysku;
- efektywność kosztowa;
- ROI (zwrot z inwestycji);
- ROCE (zwrot z zaangażowanego kapitału);
- efektywny cykl konwersji;
- zrównoważony wzrost;
- stopień płynności;
- wydajność sił sprzedaży;
- wskaźnik redukcji kosztów;
- opłacalność;
- przepływ gotówki;
- wskaźnik pokrycia;
- wskaźnik samofinansowania;
- współczynnik autonomii;
- wypłacalność;
- ugoda finansowa.
KPI w mediach społecznościowych:
- wzrost obserwujących;
- zasięg;
- zaangażowanie użytkowników;
- CTR (współczynnik klikalności);
- CPL (koszt pozyskania klienta);
- konwersja;
- średni ROI (zwrot inwestycji).
Kto powinien mierzyć efektywność?
Zespół ds. rozwoju firmy koncentruje się na usprawnieniu przedsiębiorstwa, przedstawiając propozycje zwiększenia liczby klientów i sprzedaży konkretnego produktu (zależy od branży). Bardzo ważne jest, aby zespół ten ściśle mierzył efektywność najważniejszych wskaźników i sprawdzał, czy firma robi postępy. W ten sposób możesz jasno zrozumieć stan przedsiębiorstwa i prowadzić proces ciągłego doskonalenia strategii operacyjnych i działań marketingowych, co ma bezpośrednie przełożenie na wzrost twojego biznesu.
W biznesie, marketingu i innych obszarach działalności, w tym w finansach i zasobach ludzkich, często używa się terminu KPI, który jest stosowany ze względu na możliwość kontrolowania strategii działania, procesów i zasobów ukierunkowanych na osiąganie celów. Reasumując, KPI są używane, ponieważ ich sprawne wyznaczanie i mierzenie daje miarodajne wyniki, których prawidłowa analiza może znacznie poprawić funkcjonowanie danej firmy.